Giderek artan kapkaç olayları ve hırsızlıklar karşısında emniyet güçleri yetersiz kalınca halk çareyi özel güvenlik tutmakta buldu. Kumkapı esnafının özel güvenlikçiler tutup başarılı sonuçlar almasının ardından Nevizade esnafı, Osmanbey tekstilcileri de kendi güvenliklerini sağlayacak özel bekçiler tutmaya başladı. Sırada semt ve sokak sakinleri var...
Kapkaççılar tarafından emekli maaşı çalınmış bir yaşlı, çantasını vermemek için direnince yerlerde sürüklenmiş bir genç kadın, trafikte beklerken otomobilinin açık camından yan koltuktaki çantası çalınan bir şürücü ya da şaşkın şaşkın etrafı seyrederken pasaportu dahil bütün tatil parasını kaptırmış bir turist görüntüsü en çok gördüğümüz ya da okuduğumuz haber.

Emniyet önlemlerini arttırmaya çalışıyor, polisler bütün illerde vatandaşı uyanık tutacak önlemleri içeren özel broşürler dağıtıyor ama olaylar, şehir-semt tanımadan gittikçe yaygınlaşıyor. Kapkacın önüne sadece polisin aldığı önlemlerle geçilemeyeceğinin anlaşılmasıyla çeşitli devlet kuruluşları ve sivil gruplar ard arda kendi güvenlik birimlerini kurmaya başladılar.

Bunun en son örneklerinden biri İstanbul Osmanbey'de yaşandı. Osmanbeyli işadamları müşterilerini kapkaç teröründen koruyabilmek için 16 kişiden oluşan bir anti-kapkaç timi kurdu. Bu tim bölgedeki 8 sokakta görev yapıyor ve maaşları OTİAD (Osmanbey Tekstilci İşadamları Derneği) tarafından karşılanıyor. Başkan Hüseyin Tanciyar güvenlik timini neden kurduklarını şöyle anlatıyor: ‘‘Osmanbey'de özellikle alışveriş için gelen turistlere yönelik kapkaç vakaları artmaya başlamıştı. Buraya 50'nin üzerinde ülkeden turist alışveriş yapmaya geliyor. Olaylar bölgenin prestijini etkiliyordu. Üyelerimizden para toplayarak 8 sokakta görev yapacak 16 kişilik bir ekip kurduk. Haftada 3-4 kişi yakalayıp polise teslim ediyorlar. Kapkaçta gözle görülür bir azalma var.’’

OLAYLAR YÜZDE 90 AZALDI

Kapkaç olaylarına yönelik ilk sivil girişim aslında 1996'da Kumkapı'da başladı. Biraraya gelen Kumkapı esnafı 5 sokakta güvenliği sağlayabilmek için 8 kişilik bir ekip kiraladı. Kumkapı Esnaf Turizm Geliştirme Derneği Başkanı Erol Baştürk timin göreve başlamasıyla olayların yüzde 90 azaldığını belirtiyor: ‘‘Kapkacın bıçak gibi kesilmesi en çok müşterileri sonra da bizi sevindirdi. Derneğimiz bu timin masraflarını karşılıyor. Başarımız görülünce başka yerlerde de bizi örnek almaya başladılar.’’

Kumkapı esnafını ilk olarak Beyoğlu'nda Nevizade esnafı örnek aldı. Burada da Nevizade ve Kameriye sokakların güvenliği için 5 kişilik bir ekip oluşturuldu. Nevizade Esnaf Derneği Başkanı Bülent Saka lokanta masalarından telefon kapmak başta olmak üzere diğer kapkaç olaylarının ancak bu şekilde önüne geçebildiklerini belirtiyor: ‘‘Olaylar öyle arttı ki artık işlerimizi etkilemeye başlamıştı. Güvenlik elemanlarımız işe başladıktan sonra kapkaçta yüzde yetmiş oranında azalma oldu.’’ Derneğin kurduğu 5 kişilik tim, akşam 18:00'den gece 02:00'ye kadar Nevizade ve Kameriye sokaklarda görev yapıyor. Toplam 2.5 milyar liralık maaşları esnaf arasında toplanıyor.’

Şu sıralar benzer bir girişim de Galata, Kuledibi mevkiinde sürüyor. Galata Kulesi civarı neredeyse terkedilmiş, çok sayıda metruk bina ve ıssız sokakla dolu. Gündüz kalabalık olan bölge geceleri iyice tekinsiz hale geliyor. Olaylardan rahatsız olan semt sakinleri ve esnaf bir toplantı yaparak belediye bekçi tahsis etmezse özel bekçilik sistemi kurma kararı aldı.

Semt pazarları da kapkaççılar ve diğer türlerde çalışan hırsızlar için tam bir cennet. Kadıköy Belediyesi kapkaç olaylarının en yoğun yaşandığı bu yerler için bir güvenlik birimi oluşturdu. Belediyenin 25 kişilik anti-kapkaç timi pazarlarda görev yapıyor ve halkın güven içinde alışveriş yapmasını sağlıyor. Başkan Selami Öztürk ‘‘polisle bu iş çözülemezdi. En fazla üç dört polis verebilirler, onlar da şöyle bir dolaşıp gider.’’ Başkan Öztürk sonuç getiren bu uygulamayı park, meydan gibi halkın yoğun bulunduğu alanlarda yaygınlaştırmayı planladıklarını söylüyor. Semtinizde güvenlik birimi kurulmuş, kuruluyor olsun ya da olmasın siz yine de kişisel önlem uyarılarını dikkate alın: Çantanızda gereğinden fazla para, cep telefonu taşımayın; bulunduğunuz ortamdaki her türlü karmaşayı ve dikkat dağıtıcı olayı şüpheyle karşılayın ve çantanızı omuzunuza değil, boynunuza çapraz asın.

İSTANBUL'DA KAPKAÇ

YIL OLAY SAYISI

1999 : 3022

2000 : 4102

2001 : 5039

2002 : 1468 (ilk 7 ay)

* Kapkaç olaylarının en yoğun olarak yaşandığı İstanbul'da 2002'nın ilk yedi ayındaki veriler dikkate alındığında Şişli en güvenli ilçe.

Devlet de özel güvenlikten medet umuyor

Sadece siviller değil güvenliği sağlayabilmek için resmi kuruluşlar kendi güvenlik birimlerini kuruyor. TCDD İşletmeleri bundan iki yıl önce kendi güvenlik birimini kurdu. O günden sonra gazete manşetlerine 'korku treni' olarak geçen banliyö trenlerinde işlenen suçlarda yüzde 90 azalma oldu. 2001 yılı rakamlarıyla 16 kapkaççı, 17 hırsız ve 62 cepçi yakalanarak polise teslim edildi.

BİRKAÇ İLGİNÇ KAPKAÇ HABERİ

Giderek yaygınlaşan kapkaç olayları, mala kastettiği kadar insanların canına da kastederek tehlikeli bir hal almaya başladı. Ama öyle kapkaç olayları da var ki, kara mizah örneği. İşte birkaç örnek:

Son üç ayda üç cep telefonu kapkaççılar tarafından çalınan kör müezzin çaresiz olduğunu söyledi

Kadıköylü esnafın kapkaç protestosu sırasında bir yankesici cüzdan çaptı.

Sigorta şirketleri şubat ayından bu yana 341 kişiye kapkaç sigortası yaptı.

Kapkaç sanıklarının avukatı olarak tanınan Atiye Taşlacıoğlu parasını yankesicilere kaptırdı

Aileden eğitimli 75 kız çocuğu otel ve restoranlara dadandı.